Een metaalzaag gebruik je om metalen materialen met de hand door te zagen: stalen staven en buizen, aluminium profielen, kopertransportleidingen en andere non-ferrometalen. De fijne, geharde tanden van een metaalzaagblad snijden door metaal zonder de bramen die een slijpschijf achterlaat, en geven meer controle over de zaagrichting dan een elektrisch gereedschap. Dat maakt een metaalzaag onmisbaar bij loodgieterswerk, montage en kleine metaalbewerkingstaken op de werkplaats en op locatie.
Bij BAUHAUS vind je metaalzagen van Wisent, Stanley en Alpha Tools, aangevuld met reservezaagbladen van Küpper, voor zowel licht huishoudelijk gebruik tot intensiever werkplaatswerk.
Bij het monteren van stalen constructie-elementen, draadstangen, buisprofielen of bindroosters snij je de onderdelen op maat met een metaalzaag. De beugelzaag geeft voldoende zaaglengte voor een rechte snede over de volledige breedte van het profiel. Gebruik een verstekbak als je nauwkeurige hoeken moet zagen, zoals bij het maken van een metalen frame of bij het afwerken van aluminium lijstwerk. Voor rechthoekig werk met een nauwkeurige hoek zijn ook combinatiesets van een metaalzaag met handzaag en verstekbak beschikbaar.
Wanneer een pijpsnijder niet bereikbaar is of het buismateriaal te dik is voor een snijwiel, gebruik je een metaalzaag. De zaag werkt op stalen gasbuizen, roestvrijstalen leidingen en koperen buizen die te groot zijn voor een compacte pijpsnijder. Zorg dat de buis goed is vastgezet in een bankschroef of klem voordat je begint; een bewegende buis geeft een scheve snede en is gevaarlijk. Voor kleinere buisdiameters en dunwandige koperen leidingen is een pijpsnijder nauwkeuriger en sneller.
Aluminium kozijnprofielen, dakgoothouders en dunwandige constructiedelen zaag je met een metaalzaag op maat. Aluminium is zacht genoeg voor een zaagblad met minder tanden per inch, wat een snellere zaagvoortgang geeft. Houd het zaagblad wel licht ingeolierd om vastlopen te voorkomen bij langere snedes in aluminium. Na het zagen werk je de snede bij met een om bramen te verwijderen en de rand glad te maken.
Op plekken waar een beugelzaag niet past, zoals in een installatieschacht, achter een radiator of in een inbouwkast, gebruik je een kleine metaalzaag zonder beugel. Het compacte formaat laat korte, gecontroleerde zaagbewegingen toe in beperkte ruimte. Kleine metaalzagen zijn ook handig bij licht huishoudelijk klussen, zoals het inkorten van een gordijnroede of het doorzagen van een bout of pin.
Standaard staal en aluminium zaag je met een gereedschapsstalen blad. Roestvrijstaal, dikwandig staal en gehard staal vragen een bimetaalblad dat zijn scherpte langer behoudt bij harder materiaal. Voor aluminium gebruik je bij voorkeur een blad met een lager tandgetal per inch.
Heb je voldoende ruimte en werk je aan breed of dik materiaal, dan kies je een beugelzaag met een zaagblad in de standaard lengte. In krappe ruimtes of voor incidentele lichte klussen kies je een kleine metaalzaag zonder beugel. De kleine zaag is ook handig als aanvulling op een beugelzaag voor toegankelijker plekken.
Het tandgetal wordt uitgedrukt in tanden per inch. Een hoog tandgetal geeft een fijne snede op dun en hard materiaal; een laag tandgetal zaagt sneller door dik en zachter materiaal. Als vuistregel geldt dat er altijd minimaal drie tanden tegelijk in contact zijn met het materiaal: bij te laag tandgetal op dunwandig materiaal haken de tanden vast en breken ze af.
Een metaalzaag werkt alleen nauwkeurig als het werkstuk niet beweegt. Klem het materiaal in een bankschroef of met een schroefklem. Zet de zaagpositie aan met een vijlstreek of een aanzetlijn voor de eerste paar tanden. Duw bij het starten licht met je duim tegen het blad als geleider, maar verwijder je duim zodra de zaag een groef heeft gemaakt.
Bij een beugelzaag span je het blad zo strak dat het niet buigt bij zijdelingse druk. De tanden moeten naar voren wijzen (in de richting van de zaagbeweging vooruit). Controleer de spanner na het monteren: een te los blad geeft slingerende snedes en breekt sneller. Wissel het blad bij de eerste tekenen van slijtage; werken met een bot blad kost meer kracht en beschadigt het werkstuk.
Zaag met de volledige bladlengte: een korte, snelle zaagbeweging slijt het middelste deel van het blad sneller dan de uiteinden. Gebruik daarom lange, gelijkmatige halen met lichte druk op de voorwaartse beweging; de terugwaartse beweging is de vrije slag en hoeft geen druk te krijgen. Metaalzagen snijden alleen vooruit, bij de meeste uitvoeringen in de richting van de tanden.
Smeer het zaagblad bij langere snedes licht in met machineolie of snijvloeistof. Dit vermindert wrijving, koelt de tanden en verlengt de levensduur van het blad. Bij aluminium is smering extra nuttig om vastlopen van de spaanders in de tanden te voorkomen. Verwijder na gebruik metaalvijlsel van het blad met een borstel en bewaar de zaag droog om roestvorming te voorkomen.
Controleer het zaagblad regelmatig op gebroken of omgebogen tanden. Een beschadigd blad geeft een onrustige snede en kan plotseling breken tijdens gebruik. Vervang het blad bij de eerste tekenen van slijtage. De bladwissel bij een beugelzaag is eenvoudig: draai de spanner los, verwijder het oude blad en span het nieuwe blad met de tanden naar voren. Koop reservezaagbladen in sets; zo heb je altijd een passend blad bij de hand voor elk materiaaltype.
Een gereedschapsstalen zaagblad is gemaakt van één staalsoort en is geschikt voor standaard metalen zoals zacht staal, aluminium en koper. Het blad is betaalbaar maar kan bij zijdelingse druk breken. Een bimetaalblad bestaat uit twee lagen: een flexibele rugstrook van verenstaal en geharde tanden van sneldraaistaal. Dat maakt het blad buigzamer en slijtvaardiger, waardoor het langer meegaat bij zwaarder en harder materiaal. Voor intensief gebruik of bij roestvrijstaal is bimetaal de betere keuze.
Het tandgetal kies je op basis van de dikte en hardheid van het materiaal. Als vuistregel geldt dat er minimaal drie tanden tegelijk in contact moeten zijn met het werkstuk. Voor dunwandig metaal zoals buis en plaatstaal gebruik je een blad met een hoog tandgetal; voor dik en zacht metaal een lager tandgetal. Een te hoog tandgetal op dik materiaal zaagt traag en verstopt snel met spaanders; een te laag tandgetal op dunne plaat zorgt ervoor dat de tanden vasthaken en afbreken.
Een metaalzaag is technisch bruikbaar op kunststof, maar geeft door het hoge tandgetal een langzame zaagvoortgang op zacht materiaal. Op hout werkt een metaalzaag niet goed: de tanden zijn te fijn en de afvoer van houtspaanders is onvoldoende. Voor kunststof profielen en buizen is een metaalzaag acceptabel als tijdelijke oplossing; voor regelmatig werk op hout gebruik je een handzaag met grover tandprofiel. Sommige universele zaagbladen zijn uitdrukkelijk geschikt voor meerdere materialen; controleer de specificaties op de verpakking.
Markeer de zaagpositie met een aanzetlijn of tape. Zet de zaag aan met een paar trekbewegingen, waarbij je je duim als geleider gebruikt totdat de zaag een groef heeft. Houd de zaag waterpas en werk met lange, gelijkmatige halen. Gebruik bij rechthoekig werk een verstekbak als geleider. Bij langere snedes in dik materiaal controleer je tussentijds of je recht loopt door langs de zaaglijn te kijken. Een goede bankschroef of klem voorkomt dat het werkstuk verschuift en bijdraagt aan een scheeflopende snede.
Vervang het zaagblad wanneer je merkt dat de zaagvoortgang duidelijk afneemt, de snede ruwer wordt of je meer kracht moet zetten voor hetzelfde resultaat. Zichtbare tekenen zijn afgebroken of omgebogen tanden. Een bot blad werkt niet alleen langzamer, maar vergroot ook het risico dat het blad plotseling breekt. Wisselbladen zijn los verkrijgbaar in sets, wat het goedkoper maakt om tijdig te wisselen in plaats van door te werken met een versleten blad.
Alles voor jouw metaalbewerkingsklussen vind je bij BAUHAUS. Na het zagen werk je ruwe snedes bij met een haakse slijper voor een gladde, braamvrije rand. Voor het snijden van schroefdraad op afgezaagde staven of buizen gebruik je een draadsnijset. En voor het slijpen en polijsten van metaalvlakken vind je bijpassende doorslijpschijven in het assortiment.
